O projekcie odtworzenia mocy w Tauron Wytwarzanie, Oddział Elektrociepłownia Katowice oraz o nowym, gazowo-parowym bloku rozmawiamy ze Stanisławem Tokarskim, prezesem zarządu, dyrektorem generalnym Tauron Wytwarzanie SA.

Panie prezesie, na czym polega projekt odtworzenia mocy EC Katowice?

Produktem finalnym projektu będzie odtworzenie mocy wytwórczych Tauron Wytwarzanie SA – Oddział Elektrociepłownia Katowice w oparciu o istniejący rynek ciepła. W ramach projektu powstanie kogeneracyjny blok gazowo - parowy BGP 135 z dwiema turbinami gazowymi i jedną turbiną parową wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Pokrywanie szczytów ciepłowniczych przewiduje się dwupaliwowymi, olejowo - gazowymi kotłami szczytowymi o mocy 90 MWt.

Finalna decyzja w zakresie odtworzenia mocy szczytowych zapadnie po weryfikowanych aktualnie sposobach pokrywania i rezerwowania mocy szczytowych dla zintegrowanych w Grupie Tauron Ciepło systemów ciepłowniczych dla okręgów Katowic i Zagłębia. W ramach projektu przewidziano dostosowanie istniejącego bloku BCF 100 do spalania biomasy agro w ilości do 20 proc. całkowitej wartości energetycznej paliwa, poprzez budowę instalacji rozładunku, magazynowania i transportu biomasy, co pozwoli na zwiększenie produkcji energii kwalifikowanej jako OZE.

Dlaczego zdecydowano się na blok parowo - gazowy akurat w EC Katowice?

Przeprowadzona wielowariantowa analiza techniczno ekonomiczna, środowiskowa i efektywnościowa, przy przyjętych założeniach makroekonomicznych oraz wielkościach zapotrzebowania ciepła przez odbiorców wykazała, iż rozwiązanie to uzyskuje najwyższe wskaźniki opłacalności ekonomicznej spośród rozpatrywanych rozwiązań technologiczno - technicznych.

Kto będzie dostawcą kotłów i innych najważniejszych elementów nowego bloku?

Wymagane przepisami prawa jest ogłoszenie czterech głównych przetargów na: blok BGP 135 wraz z infrastrukturą, instalację podawania biomasy agro do kotła CFB 100, wyprowadzenie mocy elektrycznej oraz instalacje pomocnicze, w tym instalację olejową. W wyniku rozstrzygnięcia tych przetargów wyłonieni zostaną dostawcy i realizatorzy podstawowych urządzeń i układów technologicznych.

Jaki jest cel ekonomiczny i środowiskowy współspalania biomasy w dotychczas eksploatowanym bloku ?

Biomasa będzie spalana na bloku BCF 100. Dodatni efekt ekonomiczny, mimo wysokich kosztów zakupu tego paliwa, uzyskuje się dzięki obowiązującemu mechanizmowi w zakresie wsparcia dla produkcji energii elektrycznej z OZE – zielone certyfikaty oraz w obniżeniu wielkości emisji do środowiska i opłat za emisję gazów i utylizację odpadów.

Jakie znaczenie dla Tauron Wytwarzanie będzie miał nowy blok?

Dzięki realizacji tego projektu inwestycyjne- go Tauron Wytwarzanie SA odtworzy w nowoczesnej, wysokosprawnej i przyjaznej dla środowiska technologii moc wytwórczą Elektrociepłowni Katowice w oparciu o istniejący rynek ciepła wytwarzanego w skojarzeniu z energia elektryczną, co umożliwi zachowanie pozycji wiodącego i efektywnego producenta ciepła na rynku śląsko - zagłębiowskim. Zwiększy również efektywność ekonomiczną wytwarzania energii elektrycznej i ciepła oraz zwiększy dywersyfikację stosowanych paliw poprzez zastosowanie biomasy i gazu, co pozytywnie wpłynie na bezpieczeństwo paliwowe spółki. Nowy blok zwiększy produkcję energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji i produkcję energii ze źródeł odnawialnych (OZE) w oparciu o proces współspalania biomasy w istniejącym kotle bloku BCF 100.

Jakie korzyści z tej inwestycji będą mieli mieszkańcy Katowic i Siemianowic Śląskich?

Mieszkańcy Katowic, Siemianowic Śląskich, Czeladzi oraz potencjalnie Sosnowca uzyskają dostęp do nowoczesnego, wysokosprawnego, bezpiecznego, przyjaznego ekologicznie i niezawodnego źródła zaopatrzenia w ciepło i energię elektryczną, które zwiększy bezpieczeństwo energetyczne w zakresie dostaw ciepła dystrybutorom i odbiorcom finalnym ciepła a równocześnie zmniejszy oddziaływanie na środowisko i spełni wymogi ochrony środowiska obowiązujące po roku 2015.

Na jakim etapie jest w tej chwili budowa nowego bloku parowo-gazowego i na kiedy planuje się zakończenie tej inwestycji?

W związku z realizacją projektu uzyskano wszelkie decyzje korporacyjne niezbędne do rozpoczęcia inwestycji. Uzyskano także Decyzje o uwarunkowaniach środowiskowych dla planowanej inwestycji oraz podpisano umowę z GSG Zabrze na wykonanie przyłączy gazu dla potrzeb budowanego bloku i uzyskano Warunki przyłączenia do sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej.

W ramach przetargu publicznego wybrano wykonawcę na opracowanie dokumentacji technicznej do uzyskania pozwolenia na budowę dla całości inwestycji a także wykonano i uzgodniono wstępny projekt podstawowy dla instalacji współspalania biomasy na istniejącym kotle BCF 100. Wszczęto również procedurę przetargu publicznego w trybie negocjacji z ogłoszeniem na zadanie „Budowa bloku gazowo-parowego o mocy elektrycznej brutto około 135 MW w Tauron Wytwarzanie SA – Oddział Elektrociepłownia Katowice w Katowicach”. Planowany termin zakończenia inwestycji to czwarty kwartał 2015 roku.

Jaki będzie koszt inwestycji w EC Katowice i w jaki sposób wygląda jej finansowanie?

Planowany budżet inwestycji wynosi około 700 mln zł. Założono, że projekt finansowany będzie ze środków wewnątrz grupowych.

Z Jackiem Janasem wiceprezesem zarządu, dyrektorem ds. produkcji Tauron Wytwarzanie SA rozmawiamy o szczegółach technicznych i technologiach zastosowanych w najnowszej, planowanej inwestycji Tauron Wytwarzanie w EC Katowice.

Panie prezesie, proszę scharakteryzować nową jednostkę i wartości techniczne dotyczące sprawności oraz wielkości produkowanej energii elektrycznej i ciepła.

Zakres inwestycji będzie obejmował trzy główne obiekty technologiczne – blok gazowo - parowy BGP 135, szczytowe, dwupaliwowe kotły wodne o łącznej mocy 90 MWt oraz rozbudowę układu chłodzenia dla istniejącego bloku.

W zakres bloku gazowo - parowego BGP 135 o mocy 135 MWe z członem ciepłowniczym o mocy 100 MWt wchodzą dwie turbiny gazowe, każda o mocy (ISO) 47 MW, dwa kotły odzysknicowe każdy o mocy 62 MWt, z wyprowadzeniem spalin przez nowe kominy oraz turbina parowa o mocy 41,4 MW z wymiennikami ciepłowniczymi o mocy sumarycznej około 100 MWt. Urządzenia podstawowe będą zlokalizowane w nowym budynku głównym. Nowy blok zostanie wyposażony w układ chłodzenia mokry zamknięty, obliczony na 100 proc. pracy kondensacyjnej turbiny parowej z chłodniami wentylatorowymi o obciążeniu cieplnym ok. 80 MWt i hydraulicznym ok. 6 000 m³ /h.

Rozbudowa układu chłodzenia dla istniejącego bloku z obecnego obciążenia maksymalnego na poziomie 60 proc. maksymalnej mocy kondensacyjnej bloku do poziomu 100 proc., obejmie dobudowę jednej celki chłodni wentylatorowej o obciążeniu cieplnym ok. 50 MJ/s i hydraulicznym ok. 4 000 m³/h.

W takiej konfiguracji urządzeń wytwórczych Elektrociepłownia Katowice będzie mogła produkować ok. 99,5 proc. ciepła w skojarzeniu. Sprawność bloku brutto przy produkcji energii elektrycznej wynosić będzie 54,0 proc. Zakładany poziom produkcji energii elektrycznej to 950 tys. MWh, a energii cieplnej to 1800 TJ.

Co może Pan powiedzieć na temat szczytowych kotłów olejowo - gazowych?

Będą to szczytowe kotły wodne dwupaliwowe o łącznej mocy 90 MWt. Kotły wodne płomieniówkowo - płomienicowe z niezbędnym wyposażeniem i indywidualnymi kominami.

Czy nowa jednostka będzie ekologiczna? Na czym będzie polegała jej przyjazność dla środowiska?

Nowy blok BGP 135 charakteryzował się będzie niższymi standardami emisyjnymi, a spalanie biomasy na BCF 100 obniży również standardy emisyjne na tej jednostce. Standardy emisyjne na BGP 135 są zdecydowanie niższe od wielkości uzyskiwanych na obecnym bloku BCF 100 co spowoduje roczne zmniejszenie emisji zanieczyszczeń w Elektrociepłowni Katowice. Po wprowadzeniu bloku BGP 135 do eksploatacji ulegnie również zmniejszeniu emisja CO₂, gdyż wskaźnik emisyjności CO₂ z gazu ziemnego jest zdecydowanie niższy od osiąganego wskaźnika emisyjności CO₂ dla węgla kamiennego. Przy eksploatacji BGP 135 nie są wytwarzane odpady, a do produkcji energii elektrycznej i ciepła w kogeneracji, do układu chłodzenia woda pozyskiwana będzie z oczyszczalni komunalnej.

Obecnie planowana inwestycja bloku BGP 135 spowoduje, że kotły wodne WP 120, które zostały zgłoszone do naturalnej derogacji z tytułu nie spełniania po roku 2015 norm emisyjnych będą wycofane z eksploatacji, a na rynek dostarczone zostanie ciepło z nowoczesnej i ekologicznej jednostki wytwórczej. W związku z tym w Elektrociepłowni Katowice zostanie obniżona emisja zanieczyszczeń do powietrza, a stężenia zanieczyszczeń w odprowadzanych spalinach będą spełniać obowiązujące standardy emisyjne po roku 2015.

Dodatkowo na eksploatowanym bloku BCF 100 zostanie wybudowana instalacja współspalania biomasy przez co zostaną poprawione standardy emisyjne oraz zmniejszy się ilość CO₂.

Jednocześnie przy spalaniu biomasy w bloku BCF 100 oraz wykorzystywaniu gazu do produkcji na nowym bloku BGP 135 zmniejszy się w Elektrociepłowni Katowice ilość wytwarzanych odpadów paleniskowych.

Podobnie jak i przy bloku BCF 100 również i przy realizacji inwestycji BGP 135, do układu chłodzenia zostanie wykorzystana woda przemysłowa (ścieki oczyszczone), pobrane z oczyszczalni komunalnej Siemianowice Centrum, co pozwoli zaoszczędzić dodatkowo kolejne 1,5 mln m³ wody pitnej.

Z Eugeniuszem Kuglarzem, dyrektorem Tauron Wytwarzanie Spółka Akcyjna Oddział Elektrociepłownia Katowice w Katowicach rozmawiamy o aktualnej kondycji elektrociepłowni.

Panie dyrektorze, w jakim stanie technicznym znajduje się dzisiaj infrastruktura EC Katowice? Z jakiego okresu pochodzi?

Elektrociepłownia Katowice została przekazana do eksploatacji we wrześniu 1984 roku, kiedy uruchomiono dwa kotły wodne WP 120 o mocy cieplnej 140 MWt każdy. Urządzenia te są eksploatowane do chwili obecnej. Podstawową jednostką wytwórczą Elektrociepłowni Katowice jest kogeneracyjny blok ciepłowniczy BCF 100 o mocy 135 MWe i 180 MWt, którego eksploatację rozpoczęto w styczniu 2000 roku. Wszystkie urządzenia wytwórcze są w dobrym stanie technicznym i dzięki prowadzonej polityce remontowej zapewniają wymaganą dyspozycyjność.

Jaka jest moc elektryczna i cieplna katowickiej siłowni?

Łączna moc cieplna Elektrociepłowni Katowice wynosi 460 MWt, moc elektryczna to 135 MWe.

Jakie do tej pory poczyniono inwestycje ekologiczne w Elektrociepłowni Katowice, a jakie się planuje?

W 2000 roku zakończono budowę i przejęto do eksploatacji Blok BCF 100, który wytwarza 90 proc. produkowanego w Elektrociepłowni Katowice ciepła w wysokosprawnej kogeneracji razem z produkcją energii elektrycznej. Inwestycja ta pozwoliła zastąpić produkcję ciepła z mniej efektywnych kotłów wodnych oraz produkcję energii elektrycznej w jednostce kondensacyjnej i ograniczyć emisję zanieczyszczeń. Efekt ekologiczny bloku BCF 100 uwidacznia się więc głównie w redukcji emisji do atmosfery zanieczyszczeń pyłowo - gazowych takich jak: SO₂, NO₂, CO₂, pył.

Dodatkowym efektem ekologicznym, wynikającym z prowadzenia produkcji energii elektrycznej i cieplnej w wysokosprawnej kogeneracji, jest wysokosprawne spalanie niskogatunkowych węgli i mułów węglowych o podwyższonej zawartości siarki i popiołu, pozwalające na racjonalne wykorzystanie energii chemicznej paliwa i osiąganie średniorocznych wskaźników zużycia paliwa:

• → na energię elektryczną brutto – ogółem 7020 kJ/kWh,
• → w skojarzeniu – 4400 kJ/kWh,
• → na produkcję ciepła – 1086 MJ/GJ.

Do minimalnej ilości zostało zredukowane składowanie odpadów w postaci popiołu lotnego i dennego. W wyniku optymalnego dozowania sorbentu wapiennego odpady spełniają wymagania jakościowe naszych odbiorców i w 100 proc. zostają wykorzystywane w górnictwie, drogownictwie, przy rekultywacji terenu itp.

Zmniejszeniu ulegnie zużycie wody pitnej, poprzez wykorzystanie do produkcji w układzie wody chłodzącej ścieków oczyszczonych z oczyszczalni Siemianowice Centrum. Pobierane ścieki zostają uzdatnione w nowoczesnej stacji mikrofiltracji membranowej, co pozwala zaoszczędzić rocznie około 1,5 mln m³ wody pitnej, która do produkcji musiałaby być pobrana z zasobów wodnych Górnego Śląska.

Tauron Wytwarzanie SA – Oddział Elektrociepłownia Katowice w latach 2004 - 2011 podejmowała wiele działań zmierzających do zmniejszenia oddziaływania na środowisko. Najważniejsze z nich to modernizacja systemu pomiarów ciągłych emisji spalin na kominie oraz budowa układu pomiarowego ilości zrzucanych ścieków sanitarnych do kanalizacji w roku 2005, modernizacja układu pomiarowego ilości ścieków przemysłowych na oczyszczalni mechanicznej w 2006 roku czy budowa kolektora sanitarnego ř 600 mm odprowadzającego ścieki sanitarne z terenu zakładu do oczyszczalni komunalnej Siemianowice Centrum i wyłączenie osadnika typu Imhoffa, co spowodowało rozdzielenie kanalizacji sanitarnej od deszczowej w latach 2003 - 2006.

W 2007 roku przeprowadzone zostało przełączenie kotła wodnego WP 120 nr 1 do sprawniejszego elektrofiltru kotła WP 200. Dzięki temu poprawiono skuteczność odpylania spalin kotła WP 120 nr 1 do poziomu 99,8 proc. i osiągnięto stężenia pyłu na poziomie 62 mg/m³USR przy dopuszczalnej normie 350 mg/m³USR. W roku 2009 przeprowadzono modernizację systemu pomiarów ciągłych emisji spalin na kominie oraz modernizację instalacji podawania sorbentu wapiennego do kotła CFB, przez co utworzono dodatkowe zabezpieczenie utrzymywania wymaganego dopuszczalnego stężenia SO₂ do poziomu 537 mg/m³USR. W 2011 roku wykonano modernizację odolejacza na gospodarce olejowej.

(red)