Czy tezy konferencji mogą stać się wytycznymi w przygotowywanej strategii rozwoju energetyki do 2025 roku?
20 października odbyła się w Warszawie międzynarodowa konferencja Kierunki zmian w światowej elektroenergetyce zorganizowana pod auspicjami Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej oraz Eurelectric. Poruszono na niej wiele zagadnień niezwykle aktualnych dla branży – zarówno na poziomie globalnym, jak również na wybranych rynkach – Stanów Zjednoczonych oraz Unii Europejskiej.
Wieści z 19. Kongresu Energetycznego (World Energy Council) w Sydney
Najważniejsze wnioski z Kongresu Światowej Rady Energetycznej zostały przedstawione przez Przewodniczącego Polskiego Komitetu Światowej Rady Energetycznej - Zbigniew Bickiego. Zwrócił on między innymi uwagę na to, w jaki sposób World Energy Council postrzega rozwój poszczególnych rodzajów energii. Głównym paliwem dla produkcji energii elektrycznej będzie węgiel. Prognozowany jest także szybki wzrost zapotrzebowania na gaz ziemny. W wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii do produkcji prądu też prognozuje się wzrost, jednak wysokie koszty są tutaj istotnym hamulcem. Pewien renesans może przeżyć energetyka jądrowa, ale wysoki rozwój tylko w krajach Dalekiego Wschodu. Atrakcyjne może stać się natomiast wykorzystanie wodoru, o ile uda się opanować tańsze technologie jego pozyskiwania.
Elektroenergetyka amerykańska
O wyzwaniach amerykańskiego sektora energetycznego mówił Matthew Hastings z Edison Electric Institute. W strukturze wykorzystania paliw do produkcji energii elektrycznej USA opierają się przede wszystkim na węglu (51 proc.), energetyce jadrowej (20 proc.) oraz gazie (16 proc.). Zaznacza się jednak wyraźnie, że najbardziej istotna jest energia elektryczna produkowana z węgla, która staje się coraz czystsza. Wśród powodów tego podejścia wymienia się przede wszystkim duże zasoby węgla posiadane przez Stany Zjednoczone – te udokumentowane wystarczą na ponad 250 lat. Ponadto jest to energia, na która można sobie dużo łatwiej pozwolić.
Struktura wytwarzania energii elektrycznej w USA w 2004 roku.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie informacji z Konferencji PKEE Kierunki zmian w światowej elektroenergetyce, 20 października 2004 roku, Warszawa, autor prezentacji Matthew T.Hastings EEI
Cena konsumowanej kilowatogodziny wyprodukowanej z węgla jest przeciętnie około połowę niższa niż wytworzonej w oparciu o gaz. Pomiędzy 1970 a 1998 rokiem amerykańskie zużycie węgla do produkcji energii elektrycznej odnotowało 195-procentowy wzrost. W tym samym czasie emisji dwutlenku siarki spadła o 70 proc., tlenków azotu - o 48 proc., a cząstek PM10 - o 94 proc. Wśród wniosków z doświadczeń amerykańskich wspomniane było przede wszystkim dostrzeżenie powiązania pomiędzy zasilaniem i zapotrzebowaniem na energię elektryczną oraz pytanie, czy można je zbilansować. Rynki energii elektrycznej i finansowe są także ściśle ze sobą powiązane, niejasności odnoszą się do możliwości finansowania kolejnej fali inwestycji. Problemem jest odbudowa zaufania inwestorów, a co za tym idzie - zapewnienie opartego na sensownych warunkach dostępu do kapitału potrzebnego do poprawy infrastruktury. Innym ciekawym problemem była informacja o konkurencji pomiędzy poszczególnymi stanami na rynku energii. Stany z tańszą energią nie chcą jej eksportować do innych chroniąc tym samym konkurencyjność swoich gospodarek.
Trendy w europejskim sektorze energetycznym
Tendencje zmian w elektroenergetyce europejskiej przedstawił Sekretarz Generalny Eurelectric – Paul Bulteel. Wskazał on na trzy zasadnicze wyzwania, a równocześnie szanse, przed którymi stoi europejski rynek energii. Są nimi: pogłębienie oraz poszerzenie rynku, a także uczynienie go bardziej przyjaznym dla środowiska naturalnego. Celem jest utworzenie otwartego, paneuropejskiego i konkurencyjnego rynku.
Rynek postliberalny wydaje się być przeładowany konkurencją, ale jego konkurencyjność stawiana jest już pod znakiem zapytania, co ilustruje rysunek. Oś pionowa oznacza konkurencję (dolna część niską, górna wysoką), a oś pozioma konkurencyjność (lewa część osi niską, prawa wysoką). OBJECTIVE to cel, a REALITY to rzeczywistość.
Źródło: Konferencja PKEE Kierunki zmian w światowej elektroenergetyce, 20 października 2004 roku, Warszawa, autor prezentacji Paul Bulteel
|
Ze wzrostem konkurencji w sektorze miała rosnąć jego konkurencyjność (czytaj: ceny energii spadają). Czy żądając ograniczenia emisji CO2, wsparcia dla źródeł odnawialnych (drogich), wsparcia dla kogeneracji, ograniczeń dla energii hydro, zabezpieczenia bezpieczeństwa dostaw i wprowadzając wysokie podatki można równocześnie ciągle żądać niższych cen?
Wnioskując zatem z rynku amerykańskiego, gdzie stany z tanią produkcją nie chcą jej eksportować do stanów sąsiednich, można zadać pytanie: czy na obrzeżach starej Europy, czyli na terenie nowych członków UE, ceny energii elektrycznej nie będą najwyższe? Czy starzy członkowie Unii zechcą podzielić się tanią energią z jej nowymi krajami?
|
STANISŁAW TOKARSKI
JERZY JANIKOWSKI