Temat bezpieczeństwa zasilania zaczyna nabierać formy propozycji nowych regulacji unijnych. Komisja Europejska 4 grudnia przedstawiła pakiet działań, składający się z komunikatu o infrastrukturze energetycznej i propozycji dyrektywy o bezpieczeństwie zasilania, decyzji o sieciach transeuropejskich oraz regulacji dotyczącej transgranicznego handlu gazem.

Komisarz Loyola de Palacio, informując o tych zamierzeniach, wspomniała, że ostatnie awarie systemów energetycznych w Europie były kluczowym czynnikiem determinującym podejmowane obecnie kroki, choć niektóre elementy pakietu powstały jeszcze przed tymi wydarzeniami.

W dokumentach czytamy, że funkcjonujący zintegrowany rynek wymaga znaczących inwestycji - zarówno w przesył jak i w wytwarzanie. Właśnie zapewnienie inwestycji w nowe moce wytwórcze staje się tutaj niezmiernie istotne, gdyż minimalizuje skutki awarii zasilania, jakie mogą dotknąć odbiorców energii elektrycznej. Przewiduje się w przyszłości stały wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną oraz konieczność zamknięcia dużej liczby istniejących obecnie elektrowni. Propozycja nowej dyrektywy wskazuje potrzebę wybudowania 300 GW nowych mocy wytwórczych w Unii Europejskiej w ciągu najbliższych 15 lat. Wielkość ta odpowiada około 750 dużym nowym elektrowniom. Nakłady inwestycyjne szacowane są na około 250 mld euro.

Istnieje pilna potrzeba stworzenia ram regulacyjnych dla zapewnienia odpowiedniego poziomu inwestycji w linie przesyłowe i dystrybucyjne oraz w wytwarzanie energii elektrycznej. Dla zapewnienia bezpieczeństwa zasilania w średnim i długim okresie czasu wskazywane są trzy niezbędne elementy:

W wielu krajach Unii Europejskiej trendowi do konsolidacji, zarówno poziomej jak i pionowej, nie towarzyszyły działania integrujące w szerszy rynek europejski, skutkujące budową dodatkowych, nowych połączeń. Bez nowych inwestycji w takie połączenia rynek nie będzie odpowiednio funkcjonował, co nie pozostanie bez wpływu na bezpieczeństwo zasilania i efektywność przemysłu. W załączniku do proponowanej dyrektywy znalazła się lista priorytetowych projektów połączeń pomiędzy poszczególnymi krajami Unii Europejskiej. Poszczególne kraje są obligowane do szybkiego zaplanowania odpowiednich procedur.

W jednym z dokumentów wspomina się o działaniach mających na celu stworzenie wspólnego rynku energii elektrycznej i gazu z krajami, które będą sąsiadami poszerzonej Unii Europejskiej. Wymieniane są tam różne priorytetowe propozycje projektów sieci elektrycznych i gazowych wewnątrz krajów unijnych, a także pomiędzy nimi i państwami sąsiednimi. Lista ta jest długa i pojawiają się w niej między innymi propozycje dotyczące Polski. Odnoszą się one zarówno do sieci elektrycznych jak i gazowych. Polska wymieniana jest w kontekście połączenia Niemiec, krajów skandynawskich, bałtyckich i Rosji oraz Niemiec, Czech, Słowacji, Austrii, Węgier i Słowenii (w obu przypadkach sieć elektryczna). Warto zwrócić uwagę na zapisy mówiące o połączeniu Unii Europejskiej z Ukrainą, Białorusią i Rosją. Rozważa się zatem możliwości sprzedaży przez nie energii w Unii Europejskiej. Czy będzie to uczciwa konkurencja, biorąc pod uwagę stan techniczny rosyjskich elektrowni atomowych i ich kiepskie zabezpieczenia oraz poziom emisji z elektrowni cieplnych w kontekście wymogów dyrektyw unijnych?

Żywić należy nadzieję, że reguły wolnego rynku będą równe dla wszystkich, ale zobowiązania, co do stosowanych standardów, też będą dla wszystkich takie same. Trzeba o tym pamiętać, szczególnie wtedy, gdy będziemy już w Unii Europejskiej i nasz głos będzie się w niej liczył na równi z innymi.