Rys historyczny

Nowoczesność budujemy na stuletniej tradycji energetyki Jaworzna

Początki

Początki jaworznickiej energetyki sięgają 1898 r., kiedy to przy szybie "Rudolf" Jaworznickiego Gwarectwa zainstalowano dwa agregaty prądu stałego o łącznej mocy 320 kW, co umożliwiło oświetlenie kopalni i pobliskich domów. W 1903 r. przy szybie "Fryderyk August" (obecnie "Piłsudski") w obrębie budynków późniejszej Elektrowni Jaworzno, wybudowano nową kotłownię z dwoma kotłami walczakowymi oraz zainstalowano turbozespół o mocy 800 kW. Do 1921 r. zamontowano kolejne kotły i turbozespoły. Pozwoliło to na osiągnięcie przez elektrownię mocy 7620 kW i umożliwiło dostarczanie prądu do zakładów przemysłowych Jaworzna, najbliższych okolic, a nawet powiatu olkuskiego i Krakowa. W roku 1938 łączna moc elektrowni wynosiła już 39,12 MW, co dawało jej 6 miejsce w Polsce. Lata wojny nie zahamowały rozwoju jaworznickiej energetyki. Potrzeby gospodarki wojennej zmusiły okupantów do rozbudowy i modernizacji istniejącej elektrowni oraz rozpoczęcia budowy nowej elektrowni "Wilhelm". Jednak w związku z rozwojem sytuacji na frontach wojny zamierzenia tego nie udało im się wykonać.

Lata powojenne

Lata powojenne otwierają nowy etap w historii energetyki Jaworzna. W latach 1948 - 1952 przeprowadzono pierwszy etap modernizacji elektrowni (przyszłej Elektrowni Jaworzno). Wybudowano nową kotłownię i zainstalowano dwa nowe turbozespoły. Elektrownia osiągnęła moc 110,3 MW. Również w roku 1948 rozpoczęły się prace przy budowie Elektrowni Jaworzno II. 1 stycznia 1953 r. pierwsza jaworznicka elektrownia - pod nazwą Elektrownia Jaworzno włączona została do systemu energetycznego kraju. 19 lipca tego roku uruchomiono dwa pierwsze bloki Elektrowni Jaworzno II. W roku 1955 elektrownia uzyskała planowaną moc 300 MW. W 1962 r. zamontowano i uruchomiono ostatni, siódmy turbozespół i tym samym moc elektrowni wzrosła do 350 MW. W wyniku drugiego etapu modernizacji Elektrownia Jaworzno osiągnęła w roku 1959 moc 157,9 MW.

1 stycznia 1972 r. utworzony został Zespół Elektrowni Jaworzno. W jego skład weszły Elektrownia Jaworzno (jako Elektrownia Jaworzno I) i Elektrownia Jaworzno II. W latach sześćdziesiątych powstała koncepcja budowy w Jaworznie elektrowni cieplnej o mocy docelowej 1000 - 2000MW. Założenia techniczno - ekonomiczne i projekt wstępny budowy elektrowni opracowano w roku 1969. W styczniu 1972 r. przystąpiono do organizacji placu budowy, a pierwszy blok energetyczny o mocy 200 MW oddano do eksploatacji w maju 1977 r. W grudniu 1979 r. inwestycja została całkowicie ukończona. Elektrownia osiągnęła moc 1200 MW. Tak narodziła się Elektrownia Jaworzno III, do dziś jedna z najnowocześniejszych elektrowni zawodowych w Polsce. Lata dziewięćdziesiąte w "Trójce" to okres wielkich inwestycji proekologicznych. W roku 1991 przekazano do eksploatacji oczyszczalnię ścieków przemysłowych, a w 1994 r. ukończono budowę instalacji pneumatycznego transportu popiołu spod elektrofiltrów, co pozwoliło na zaniechanie transportu popiołu na składowisko i skierowanie go do kopalń celem wypełniania podziemnych wyrobisk. W 1993 r. rozpoczęto budowę instalacji odsiarczania spalin.

Tę największą inwestycję proekologiczną elektrowni przekazano do eksploatacji w czerwcu 1996 r. W latach 1995 - 1998 wszystkie sześć bloków Elektrowni Jaworzno III wyposażono w systemy niskiej emisji tlenków azotu. Pozwoliło to na znaczne obniżenie emisji tego zanieczyszczenia. Rok 1995 otwiera kolejny rozdział w rozwoju jaworznickiej energetyki. W grudniu powstaje jednoosobowa spółka Skarbu Państwa pod nazwą Elektrownia Jaworzno III Spółka Akcyjna. W jej skład weszły przedsiębiorstwa państwowe: Elektrownia Jaworzno III i Zespół Elektrowni Jaworzno. Nieubłagane reguły ekonomiczne oraz względy ekologiczne wymusiły konieczność likwidacji wyeksploatowanej Elektrowni I, pełniącej dotychczas funkcję miejskiej elektrociepłowni oraz gruntowną modernizację Elektrowni II. Już w roku 1996 wybudowano magistralę ciepłowniczą umożliwiającą przejęcie przez Elektrownię II odbiorców energii cieplnej zasilanych z dotychczasowego źródła w Elektrowni I. Jednocześnie na ogromną skalę modernizowano, a właściwie odbudowywano Elektrownię II.

Na miejscu trzech zlikwidowanych starych kotłów rozpoczęto montaż dwóch kotłów fluidyzacyjnych. W latach 1998 - 1999 przekazano do eksploatacji dwa nowoczesne turbozespoły ciepłowniczo - kondensacyjne. Pozwoliło to na całkowite wyłączenie z eksploatacji Elektrowni I. Ten bezprecedensowy w historii polskiej energetyki fakt miał miejsce 17 kwietnia1998 r. W listopadzie 1999 r. przekazano do eksploatacji kotły fluidyzacyjne. W styczniu 2001 została uruchomiona zakładowa oczyszczalnia ścieków. Zakończyło to praktycznie modernizację Elektrowni II. W Elektrowni III przeprowadzono modernizację urządzeń wytwórczych. Rozpoczęta w roku 1996, objęła sześć turbozespołów, a jej efektem jest podwyższenie sprawności, zwiększenie mocy osiągalnej i zmniejszenie jednostkowej emisji.

W listopadzie 1998 r. powołano do życia spółkę Zakład Górniczo - Energetyczny "Sobieski Jaworzno III" z większościowym udziałem Elektrowni Jaworzno III. Dało to zupełnie nową jakość we wzajemnych relacjach funkcjonowania energetyki i górnictwa w Jaworznie. ZGE to kolejna spółka w naszej grupie kapitałowej.

Rok 2000

Rok 2000 przyniósł nowe wyzwania. W maju powołano do życia spółkę Południowy Koncern Energetyczny SA. Nie zabrakło wśród niej Elektrowni Jaworzno III.

Łączymy się, by sprostać krajowej i międzynarodowej konkurencji na rynku energii elektrycznej. Dzięki temu chcemy utrzymać i umocnić dotychczasowy w nim udział elektrowni tworzących koncern. Jaworznicka energetyka znów weszła na nowe tory swojego rozwoju.